వందేమాతరం గీతానికి రూపకల్పన జరిగి నేటికి సరిగ్గా 150 సంవత్సరాలు అయ్యింది
1875 నవంబర్ 7 న బంకిమ్ చంద్ర ఛటోపాధ్యాయ రాసిన వందేమాతరం గీతం బంగా దర్శన్ అనే సాహిత్య మాస పత్రికలో ప్రచురించబడింది
ఆయన ఈ గేయం రచించడం వెనుక ఓ బలమైన కారణం ఉంది
అప్పట్లో బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం భారతీయులంతా ప్రభుత్వ కార్యక్రమాల్లో గాడ్ సేవ్ ది క్వీన్ అనే గీతాన్ని ఖచ్చితంగా ఆలపించాలని ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది
ఈ ఉత్తర్వులు కోట్లాదిమంది భారతీయులకు నచ్చలేదు
ఇంగ్లీష్ గీతాన్ని తమ మీద బలవంతంగా రుద్దుతున్నారని మండిపడ్డారు
ఈ ఉత్తర్వులను తీవ్రంగా వ్యతిరేకించిన బంకిమ్ చంద్ర భరత మాతను కీర్తిస్తూ తల్లీ నీకు వందనం అంటూ వందే మాతరం పేరిట అప్పటికప్పుడు ఒక గేయం రాసారు
ఈ గేయం మొదటిసారి బంగా సాహిత్య మాస పత్రికలో ప్రచురితం అవడంతో వెలుగులోకి వచ్చింది
ఏడేళ్ల తర్వాత 1882 లో ఆయన తన నవల ఆనంద్ మఠ్ లో కూడా ఈ గేయాన్ని చేర్చారు
1896 లో కలకత్తాలో జరిగిన కాంగ్రెస్ సమావేశంలో రవీంద్ర నాథ్ టాగోర్ వేదిక మీద బహిరంగంగా ఈ గేయాన్ని పాడటంతో వందేమాతరం గీతం కోట్లాదిమంది భారతీయుల హృదయాలను తాకడమే కాకుండా ప్రపంచానికి సైతం తెలిసింది
దరిమిలా భారత్ అంతా ఎక్కడ చూసినా బ్రిటిష్ వాళ్ళ గాడ్ సేవ్ ది క్వీన్ బదులు భారతీయులు వందేమాతరం గీతాలాపన చేయడం మొదలుపెట్టారు
19 శతాబ్దం చివరికి వందేమాతరం ఆంగ్లేయులకు వ్యతిరేకంగా జాతీయ నినాదంగా మారింది
ఈ పరిణామాలను బ్రిటిష్ అధికారులు తట్టుకోలేకపోయారు
ఒక స్కూల్లో వందేమాతరం పాడారని 200 మంది పిల్లలకు ఒక్కొక్కరికి ఐదు రూపాయల జరిమానా విధించారు
అంతేకాదు ఇకపై విద్యా సంస్థలలో వందేమాతరం గీతాలాపన చేస్తే పాఠశాల గుర్తింపు రద్దు చేస్తామని , విద్యార్థుల చదువులను రద్దు చేస్తామని బెదిరించింది
అయినా పిల్లలు బెదరకుండా వందేమాతరం పాడటంతో బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం కొంతమంది విద్యార్థులను జైళ్లలో పెట్టింది
1905 లో వందేమాతరం స్వతంత్ర సమరయోధుల రాజకీయ నినాదంగా మారింది
1907 లో భారత దేశం వెలుపల బెర్లిన్ లో త్రివర్ణ పతాకం ఎగరవేసినప్పుడు ఆ జెండా మీద వందేమాతరం అనే అక్షరాలను రాసారు
స్వాతంత్రానంతరం రాజ్యాంగ సభలో జనగనమనతో పాటు వందేమాతరం గీతాన్ని కూడా జాతీయ గీతాలుగా పరిగణించాలని చర్చ జరిగింది
జనవరి 24 1950 లో డాక్టర్ బాబూ రాజేంద్ర ప్రసాద్ రాజ్యాంగ సభలో మాట్లాడుతూ భారత స్వతంత్ర సంగ్రామంలో రవీంద్ర నాథ్ ఠాగూర్ రచించిన జనగణమన , బంకిమ్ చంద్ర ఛటోపాధ్యాయ రచించిన వందేమాతరం గీతాలు ప్రముఖ పాత్ర పోషించాయి కాబట్టి వీటిని జాతీయ గీతాలుగా ప్రకటించాలని తీర్మానం ప్రవేశ పెట్టడంతో సభ ఏకగ్రీవంగా ఆమోదించడంతో వాటిని అధికారికంగా భారత జాతీయ గీతాల్లో చేర్చారు
ఈరోజుకి వందేమాతరం గీతం రచించి 150 సంవత్సరాలు అయిన సందర్భంగా ప్రధాని మోడీ ప్రత్యేక తపాలా బిళ్ళను , స్మారక నాణేన్ని విడుదల చేసారు
ప్రధాని పిలుపు మేరకు దేశవ్యాప్తంగా మరోసారి వందేమాతర గీతాలాపన చేసారు
ఇంతకీ వందేమాతరం గీతానికి తెలుగులో అర్ధం ఏంటంటే ,(ట్రాన్స్లేషన్ )
మొదటి చరణం : భారత మాతకు వందనం .. తియ్యని నీటితో, కమ్మని పండ్లతో ,చల్లని గాలులతో , పచ్చటి పైరులతో విలసిల్లే భారత మాతకు వందనం .. రేయిని తెల్లని వెన్నెలతో పులకిస్తూ , విరబూసిన చెట్లతో శోధిస్తూ , స్వచ్ఛమైన నవ్వులతో , మధురమైన మాటలతో సుఖాలు కలిగిస్తూ మాకు వరాలు ఇచ్చే భారత మాతకు వందనం!
వందేమాతరం
